Debian GNU/Linux

De AGFA Snapscan 310 is een scanner die moet worden aangesloten op een SCSI-interface die bij de scanner werd geleverd. Helaas is deze kaart bedoeld voor een zogenaamd ISA-slot. Dit soort slots werden later vrij zeldzaam en zijn in tegenwoordige computers (2007) helemaal niet meer te vinden.

Om deze scanner toch te kunnen gebruiken heb ik besloten een oude Pentium II, die nog wel beschikt over ISA-slots, in te zetten voor de scanner.
De installatie bestaat uit twee stappen:

Inbouw en installatie van de scsi-kaart
Aansluiten en configureren van de scanner

Houdt er rekening mee dat we hieronder de installatie beschrijven op een server die draait onder Debian GNU/Linux, zonder grafische user-interface. We doen dus alles op de command-line.

1. Voorbereiding van de installatie

Schakel de computer uit en plaats de scsi-kaart in een ISA-slot.
Schroef de kast weer dicht, sluit de scanner aan en schakel die in.
Schakel de computer weer in en log in als root.
Voordat we drivers gaan installeren, moeten we eerst de installatiesources updaten, zodat we de laatste versies hebben:

# apt-get update

2. Installatie van de scsi-kaart

De meegeleverde scsi-kaart is een Adaptec AVA-1505 AE/AI
Om die te kunnen gebruiken moeten we het pakket aha152x installeren:

# apt-get install aha152x
# apt-get install sg aha152x <- voor Debian 3.0 was ook "sg" nodig

Daarna testen we of de driver de scsi-kaart herkent. We moeten achtereenvolgens de modules sg en aha152x laden:

# modprobe sg
# modprobe aha152x

De laatste opdracht moet ongeveer de volgende uitvoer opleveren:

found ISAPnP adapter at io=0x140 irq=10
BIOS test: passed
scsiid=7
software interrupt OK

3. Installatie van de scanner

Pas als de procedure hierboven met succes is afgerond en de scsi-kaart door het systeem wordt herkend, kunnen we verder met het installeren van de scanner. Het heeft beslist geen zin dat te proberen als de kaart nog niet wordt herkend.
Voor de installatie van de scanner installeren we 2 pakketten van SANE, te weten sane en sane-utils:

# apt-get install sane sane-utils

Vervolgens laten we het systeem zoeken naar de scanner:

# sane-find-scanner

Als dat niet lukt, dan komt dat waarschijnlijk omdat de scanner nog niet beschikbaar was op het moment dat de computer werd aangezet. Dat is te corrigeren door de computer met ingeschakelde scanner opnieuw te starten.
Verderop beschrijf ik een procedure om de scsi-bus opnieuw te laten scannen naar aangesloten devices, zodat de computer niet opnieuw hoeft te worden gestart.

4. Automatisch modules laden

De modules sg en aha152x hebben we handmatig geladen. Om nu te voorkomen dat we dat telkens opnieuw moeten doen, moeten we het bestand /etc/modules een beetje aanpassen:

# mcedit /etc/modules

We plaatsen daarin de volgende twee regels:

sg
aha152x

De volgende keer dat de computer wordt gestart, worden deze modules automatisch geladen.

5. Gebruikers rechten geven om te scannen

Standaard wordt een groep gebruikers aangemaakt met de naam "scanner" en een gebruiker kan pas scannen, als hij lid is van die groep. Om bijvoorbeeld gebruiker jopie toe te voegen doe je:

# adduser jopie scanner

Voeg op deze manier elke gebruiker toe die de scanner moet kunnen gebruiken.

6. Toegang geven tot het apparaat

In sommige gevallen moeten nog rechten worden toegekend op de scanner-device.
Om te zien hoe de rechten zijn ingesteld doe je (als root):

# ls -la /dev/sg*
crw-rw---- 1 root root 21, 0 2010-04-01 11:25 /dev/sg0

Als dat het getoonde resultaat oplevert, hebben gewone gebruikers dus nog geen toegang tot het apparaat. Dat los je als volgt op:

# chmod o=rw /dev/sg0

De groep Others krijgt hierdoor de benodigde lees- en schrijfrechten op het apparaat.

7. Scannen

Doe deze test eerst als root om te controleren of alle drivers naar behoren werken.
Als dat goed gaat, probeer dan als gewone gebruiker een scan te maken om er zeker van te zijn dat alle rechten correct zijn toegekend.

Het programma waar we mee scannen heet scanimage en kent zoals zoveel programma's diverse optie's die het gedrag van het programma beinvloeden.
De volgende optie's zijn voor ons belangrijk:

optie	betekenis
--format=tiff	Hiermee geven we aan dat de uitvoer een tiff-bestand moet opleveren.
--batch=scan-%d.tiff	Dit geeft een bestandsnaam in de vorm van "scan-datum.tiff
--batch-count=1	Hiermee wordt één pagina gescand.
--mode=color \| gray	Hiermee kiezen we tussen een kleurenscan of een scan in grijstinten.
--progress	Deze optie toont de procentuele voortgang van het scannen.

De volledige opdracht voor een kleurenscan zonder procentuele voortgang is dus:

$ scanimage --format=tiff --batch=scan-%d.tiff --batch-count=1 --mode=color

Een scan in grijswaarden met procentuele voortgang krijg je op deze manier:

$ scanimage --format=tiff --batch=scan-%d.tiff --batch-count=1 --mode=gray --progress

8. SCSI-bus scannen

Deze vorm van scannen heeft niets te maken met de AGFA Snapscan, maar is wel een belangrijk onderdeel van het hele scan-proces.
De scanner die we gebruiken is aangesloten op een scsi-interface en die wordt op beschikbare apparaten afgezocht als de computer wordt gestart. Dus als een apparaat wordt aangesloten of ingeschakeld nadat de computer is gestart, dan heeft het systeem geen flauw benul van de aanwezigheid van dat apparaat.
Om nu niet de computer opnieuw te moeten starten als we vergeten zijn om de scanner op tijd aan te zetten, hebben we het programma scsiadd.
Ook die gaan we met apt-get installeren:

# apt-get install scsiadd

Tijdens de installatie kan ervoor worden gekozen dat niet alleen root (super-user), maar ook elke andere gebruiker het programma kan starten (install SUID). Maak gebruik van die mogelijkheid!

Om te zoeken naar aangesloten apparaten doe je:

$ /usr/sbin/scsiadd -s

Uiteraard kan je het zoekpad zodanig instellen dat je kan volstaan met:

$ scsiadd -s

Het programma zoekt naar alle aangesloten SCSI-apparaten en geeft een overzicht van alles wat hij tegenkomt. Uiteraard zijn alle gevonden apparaten daarna ook te gebruiken.

9. Aantekeningen

De notities die ik tijdens de installatie maakte zijn hier te vinden.

Laatst gewijzigd: 1 april 2010 (11 november 2007)